Đồng tâm, đồng hành, đồng kiến tạo để học sinh, sinh viên phát triển toàn diện

Theo Thông Tấn Xã Việt Nam - Ngày 27/11, tại Hà Nội, Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Hội Khuyến học Việt Nam tổ chức toạ đàm "Tăng cường phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội trong công tác giáo dục trẻ em, học sinh, sinh viên thời kỳ mới".

Phát biểu khai mạc tọa đàm, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng cho biết: Phối hợp gia đình, nhà trường và xã hội trong công tác giáo dục trẻ em, học sinh, sinh viên là công việc thường xuyên trong ngành Giáo dục, nhưng nay được đặt trong bối cảnh mới. Chưa bao giờ giáo dục, đào tạo được Đảng, Nhà nước, toàn thể xã hội quan tâm, đặt kỳ vọng như hiện nay. Sự kỳ vọng, quan tâm này thể hiện bằng một loạt các cơ chế, chính sách được ban hành, trong đó đặc biệt là Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục, đào tạo.

Thứ trưởng thường trực Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng phát biểu khai mạc. Ảnh: TTXVN phát

Nghị quyết đã khẳng định "giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, quyết định tương lai dân tộc". Điều này đặt vị thế giáo dục, đào tạo lên tầm cao mới; qua đó thấy rõ hơn trách nhiệm không chỉ của ngành Giáo dục mà cả hệ thống chính trị chăm lo cho giáo dục - đào tạo, cũng là chăm lo cho thế hệ trẻ. Sự phối hợp, mối quan hệ giữa gia đình - nhà trường - xã hội cũng được khẳng định trong Nghị quyết số 71-NQ/TW: "Phân định rõ vai trò, trách nhiệm và cơ chế phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội trong giáo dục đạo đức, nhân cách và hệ giá trị chuẩn mực con người Việt Nam".

Theo Thứ trưởng, thời gian qua, các bên liên quan đều nhận thức rõ vai trò quan trọng của công tác này trong giáo dục học sinh; tuy nhiên, từ nhận thức đến hành động cụ thể còn có khoảng cách. Một phần nguyên nhân của thực trạng trên đến từ những thách thức lớn của giáo dục như quy mô học sinh, sinh viên rất lớn, trải dài các vùng miền với điều kiện kinh tế, xã hội khác biệt; tác động của kinh tế thị trường, di dân, đô thị hóa… Vì vậy, trước yêu cầu, bối cảnh, tình hình mới, đòi hỏi cần có nhận thức mới, giải pháp mới cho công tác này.

Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng nhấn mạnh việc tiếp tục hoàn thiện thể chế, các quy định pháp luật; đồng thời, tiếp tục nhận thức một cách sâu sắc về vai trò quan trọng của công tác phối hợp gia đình, nhà trường, xã hội để cùng đồng tâm, đồng hành, đồng kiến tạo, giáo dục các thế hệ học sinh trở thành công dân toàn cầu, phát triển toàn diện cả "Đức - Trí - Thể - Mỹ". 

Nguyên Phó Chủ tịch nước, Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam Nguyễn Thị Doan chia sẻ: Trong bối cảnh giáo dục được xác định quyết định tương lai đất nước, trách nhiệm của ngành giáo dục rất nặng nề, nhất là việc thực hiện nguyên lý giáo dục "kết hợp gia đình - nhà trường - xã hội trong giáo dục đào tạo". Đây được xem là nguyên lý "tam giác" trong giáo dục học sinh, có mối quan hệ khăng khít, bền chặt, không thể tách rời.

GS. TS Nguyễn Thị Doan, Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam phát biểu đề dẫn. Ảnh: TTXVN phát

Để nâng cao hiệu quả trong giáo dục đạo đức, quản lý học sinh, đáp ứng yêu cầu nguồn nhân lực chất lượng cao với đầy đủ đức, tài, tâm phục vụ phát triển đất nước, hội nhập quốc tế, bà Nguyễn Thị Doan cũng cho rằng: Cần xây dựng khung pháp lý và thể chế hóa mối quan hệ phối hợp gia đình - nhà trường - xã hội trong giáo dục và quản lý học sinh. Cùng với đó, cần có sự đổi mới mạnh mẽ hơn công tác giáo dục đạo đức trong nhà trường ở cả nội dung và phương pháp giáo dục; đồng thời, xác định rõ vai trò của chính quyền trong giáo dục đạo đức và quản lý học sinh.

Tại tọa đàm, các đại biểu đã trao đổi, đề xuất nhiều giải pháp nhằm tăng cường phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội trong công tác giáo dục trẻ em, học sinh, sinh viên.

Quang cảnh hội thảo. Ảnh: TTXVN phát

Giáo sư, Tiến sĩ Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam nhận định: Bối cảnh Việt Nam vừa có những thuận lợi rất riêng, đồng thời cũng tồn tại những thách thức độc đáo cần được nhận diện và giải quyết nếu muốn xây dựng các mối quan hệ đối tác thực chất và hiệu quả, thay vì chỉ sao chép các mô hình một cách hình thức. Việt Nam cần cải cách sâu sắc và toàn diện chương trình đào tạo giáo viên; chủ động xây dựng văn hóa trường học hợp tác và dân chủ. Đồng thời, cung cấp những công cụ và nguồn lực thiết thực cho cả giáo viên lẫn phụ huynh. Việc xây dựng mối quan hệ gia đình - nhà trường trong nền giáo dục Việt Nam không chỉ là một nhiệm vụ quản trị, mà là một dự án văn hóa - xã hội rộng lớn hơn, xây dựng một nền giáo dục công bằng, nhân văn và khai phóng.

Nhà giáo Nhân dân Nguyễn Thị Hiền, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Đoàn Thị Điểm (Hà Nội), chia sẻ: Nếu như trước đây, mối quan hệ giữa nhà trường – gia đình – xã hội thường mang tính một chiều, nhà trường dạy, gia đình giám sát, xã hội hỗ trợ thì trong bối cảnh hiện nay, cần chuyển sang tư duy "đồng kiến tạo" - cùng chia sẻ mục tiêu, trách nhiệm và lợi ích trong quá trình giáo dục. Nhờ vậy, phụ huynh không chỉ là người giám sát, mà trở thành đối tác giáo dục, cùng góp phần hình thành môi trường học tập tích cực, nhân văn cho học sinh.

Để việc phối hợp giữa gia đình - nhà trường - xã hội thực sự hiệu quả trong giai đoạn hiện nay, ông Vũ Mạnh Hiền, Chủ tịch Hội Khuyến học tỉnh Hưng Yên đề xuất 5 nhóm giải pháp gồm: hoàn thiện cơ chế, chính sách; tăng tốc chuyển đổi số trong phối hợp giáo dục; đổi mới nội dung và hình thức phối hợp; nâng cao năng lực và trách nhiệm của các chủ thể; phát huy nguồn lực xã hội và xây dựng môi trường giáo dục toàn diện.../.